Ciąża pozamaciczna jest zawsze wskazaniem do natychmiastowego jej usunięcia. Wstrząs krwotoczny będący jej następstwem jest zawsze stanem zagrażającym życiu i musi być poddany natychmiastowemu leczeniu.

Ciąża ektopowa w ponad 98 procentach rozwija się w jajowodzie. W takich warunkach nie ma żadnych szans do donoszenia i prawidłowego rozwoju. Jeśli nie zostanie w odpowiednim czasie właściwie zdiagnozowana, może stać się przyczyną poważnego zagrożenia zdrowia, a nawet życia kobiety. W ekstremalnej sytuacji może dojść do pęknięcia jajowodu i krwawienia do wewnątrz otrzewnej.

Wybór metody leczenia

O metodzie leczenia ciąży ektopowej decyduje lekarz badający kobietę. Metoda uzależniona jest od stanu zaawansowania ciąży i występujących objawów. W przypadku bardzo wczesnej ciąży, kiedy to zarodek nie jest jeszcze silnie zagnieżdżony w jajowodzie (lub innej komórce), a matce nie grozi w danym momencie żadne niebezpieczeństwo, najczęściej stosuje się leczenie farmakologiczne.

Poprzez podanie pacjentce odpowiedniego leku wywoływane jest samoistne usunięcie zarodka z jajowodu. Współcześnie najczęstszym sposobem takiego leczenia jest domięśniowe podanie metotreksatu w pojedynczej dawce obliczonej na podstawie powierzchni ciała. Następnie w 4. i 7. dniu po podaniu leku oznacza się stężenie hCG w surowicy. U około 14 procent kobiet nie występuje potrzeba podania kolejnej dawki leku, zaś u około 10 procent kobiet niezbędne jest leczenie operacyjne.

Dzieje się tak wówczas, gdy ciąża jest bardziej zaawansowana lub doszło do pęknięcia jajowodu lub jajnika. W przypadku niewielkiego krwawienia do wnętrza otrzewnej doświadczony lekarz może zdecydować o wyborze techniki laparoskopowej. Polega ona na zrobieniu niewielkiego nacięcia w powłoce skóry, poprzez które lekarz wprowadza do jamy brzusznej narzędzia, którymi wyłuskuje się zarodek.

W przypadku bardziej zaawansowanego stanu, któremu towarzyszy znaczne krwawienie, leczenie laparoskopowe jest znacznie utrudnione, stąd często zastępowane jest tradycyjnym zabiegiem chirurgicznym. Jest to bowiem metoda, która najszybciej zapobiegnie dalszej utracie krwi przez pacjentkę.

Zabieg operacyjnego usunięcia ciąży pozamacicznej

Pierwszym etapem operacyjnego usunięcia ciąży pozamacicznej jest wprowadzenie do wnętrza macicy specjalnej sondy, służącej jej uniesieniu. Następnie ma miejsce wkłucie trokarów i płukanie wnętrza miednicy roztworem soli fizjologicznej. Potem wprowadza się do macicy sondę, która służy do uniesienia macicy. Kolejną czynnością jest nacięcie jajowodu przy użyciu igły monopolarnej lub lasera argonowego. Na tym etapie należy się liczyć z możliwością samoistnego wydostania się zarodka na zewnątrz jajowodu. Jeśli jednak do tego nie dojdzie, należy go usunąć przy pomocy ssaka.

Miejsce ciąży wypłukuje się ponownie roztworem soli fizjologicznej zapobiegając jednocześnie powstaniu zrostów. W przypadku silnego krwawienia najczęściej wykonuje się zabieg zwany laparotomią. Polega on na zrobieniu niewielkiego nacięcia skóry w linii bikini i w pierwszej kolejności na odessaniu krwi i osuszeniu wnętrza otrzewnej. Dalszym etapem zabiegu jest manualne znalezienie przez lekarza ciąży i za pomocy specjalnych kleszczy – zatrzymanie dalszego krwawienia z jajowodu lub jajnika.

Jeśli stan pacjentki jest bardzo zły i nastąpiło uszkodzenie jajowodu nienadające się do rekonstrukcji, lekarz najczęściej podejmuje decyzję o jego usunięciu.